Categories: اندیشه

تمایز واقعی؛ جدال اسپینوزا با دکارت

جدال بر سر تمایز واقعی با بحث تمایز میان نفس و بدن به وجود آمد. در نخست این جدال میان بقایای فلسفه‌ی اسکولاستیک و دکارت بود، بعدها به فلسفه‌ی اسپینوزا و لایبنیتس کشانده شد. برای فیلسوفان مدرسی و دکارت اصل، بقای نفس بود؛ منتها یکی این بقا را از پیوند فلسفه‌ی ارسطو با نوافلاطونیان و ترکیب این دو در کلام مسیحی استخراج می‌کرد و دیگری اما در پی آن بود تا با تمایز میان نفس و بدن، نفس را در مقابل بدن، جوهری نامیرا و متعالی جلوه دهد؛ با درنظرداشت این اصل که برای بدن نیز جوهریتی قائل بود. اسپینوزا با طرح تصور مستقل، در مقابل هر دو جریان قرار گرفت.

عتیق اروند

Recent Posts

مسئله‌ی کارگران؛ نقد فرهنگ دینی و ترویج آگاهی انقلابی

وحدت و مبارزه‌ی اضداد یکی از قوانین فلسفه‌ی مارکسیسم است: در همه چیز، در همه‌ی پدیده‌ها و روندها، دو قطب…

5 سال ago

مانیفست جنبش مستقل زنان افغانستان

این متن چکیده‌یی از ایده‌ها و اندیشه‌ها‌ی مبارزات مستقلانه‌ی زنان افغانستان در یک سده‌ی گذشته برای تحقق برابری، آزادی و…

5 سال ago

حیله‌یی به نام «وحدت ملی»

پس از تجربه‌ی بد «حکومت وحدت ملی» به رهبری غنی و عبدالله اگر آبروی ناچیزی هم به عبارت «وحدت ملی»…

5 سال ago

کودتای خونین علیه خبرنگاران

چندسال پیش وقتی در فیسبوک می‌نوشتم، کمتر احساس در تیررس‌بودن و ترورشدن را داشتم و آزادانه‌تر می‌نوشتم و زیاد بند…

5 سال ago

مفاهیم مشترک اسپینوزایی

تقریبن در اثری از اسپینوزا نیست که آثار به کارگیری مفاهیم مشترک مشهود نباشد. از نخستین رساله‌اش گرفته تا آخرین…

5 سال ago

خوانش اگزیستانسیال یاسپرس از عیسای مسیح

در این مقاله برآنیم تا به خوانش اگزیستانسیال کارل یاسپرس از زندگی و مرگ و پیام عیسای مسیح نقب بزنیم.

5 سال ago