Categories: اندیشه

مفاهیم مشترک اسپینوزایی

تقریبن در اثری از اسپینوزا نیست که آثار به کارگیری مفاهیم مشترک مشهود نباشد. از نخستین رساله‌اش گرفته تا آخرین نامه‌هایش، آنجا که بحث از مفهوم نفس است، یا از لفظ مفاهیم مشترک استفاده می‌کند و یا به طور مشخص یکی از این مفاهیم را به میدان می‌کشاند. با این‌که به باور دلوز، با بررسی مفاهیم مشترک می‌توان به بنیان‌های اندیشه‌ی اسپینوزا راه یافت، تا کنون و به طور مشخص، پیرامون چیستی و کارکرد این مفاهیم پژوهش‌های بسیار کمی صورت گرفته است. در این مقاله، نشان می‌دهیم که مفاهیم مشترک چطور از دل سازوکار تصور یا شناخت نوع دوم زاده می‌شوند؛ بر چه اساس باید این مفاهیم را از مفاهیم کلی جدا ساخت؛ چطور این مفاهیم دستگاه شناخت نوع دوم و سوم را به کار می‌اندازند، و در آخر این‌که چطور این مفاهیم از دایره‌ی علم (science) فراتر رفته، به بدن‌ها تزریق شده و با تحریک لذت و شور، امر مشترک را وارد ساحت سیاست می‌کنند.    

عتیق اروند

Recent Posts

مسئله‌ی کارگران؛ نقد فرهنگ دینی و ترویج آگاهی انقلابی

وحدت و مبارزه‌ی اضداد یکی از قوانین فلسفه‌ی مارکسیسم است: در همه چیز، در همه‌ی پدیده‌ها و روندها، دو قطب…

5 سال ago

مانیفست جنبش مستقل زنان افغانستان

این متن چکیده‌یی از ایده‌ها و اندیشه‌ها‌ی مبارزات مستقلانه‌ی زنان افغانستان در یک سده‌ی گذشته برای تحقق برابری، آزادی و…

5 سال ago

حیله‌یی به نام «وحدت ملی»

پس از تجربه‌ی بد «حکومت وحدت ملی» به رهبری غنی و عبدالله اگر آبروی ناچیزی هم به عبارت «وحدت ملی»…

5 سال ago

کودتای خونین علیه خبرنگاران

چندسال پیش وقتی در فیسبوک می‌نوشتم، کمتر احساس در تیررس‌بودن و ترورشدن را داشتم و آزادانه‌تر می‌نوشتم و زیاد بند…

5 سال ago

خوانش اگزیستانسیال یاسپرس از عیسای مسیح

در این مقاله برآنیم تا به خوانش اگزیستانسیال کارل یاسپرس از زندگی و مرگ و پیام عیسای مسیح نقب بزنیم.

5 سال ago

طبیعت تأثرات

اسپینوزا معتقد است که تأثرات ما، چیزهایی چون عشق و نفرت و حسادت و آز و دلسوزی، همانند سایر اشیای…

5 سال ago